Galaxy Bookshop

,

ΤΟ ΝΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Ελληνικό – Ενωσιακό

126,00

Συγγραφές / Author: Συλλογικό Έργο
ISBN: 9786180801170
Εκδότης / Publisher: Νομική Βιβλιοθήκη
Ημ. Εκδοσης / Date of Publish: 2023
Βιβλιοδεσία / Format: Σκληρόδετο

Κωδικός προϊόντος: 9786180801170 Κατηγορίες: ,

Το έργο “Το Νέο Δίκαιο Προστασίας Καταναλωτή: Ελληνικό – Ενωσιακό», υπό την επιμέλεια της Ομότ. Καθηγήτριας κας. Ελ. Αλεξανδρίδου, συνιστά ένα συλλογικό επιστημονικό πόνημα, με αντικείμενο την ανάλυση ενός ευρύτατου πεδίου ζητημάτων που ανακύπτουν στο πλαίσιο εφαρμογής του Νέου Δικαίου Προστασίας Καταναλωτών, τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο.

Η παρούσα 4η –αναθεωρημένη και πλήρως επικαιροποιημένη– έκδοση του συλλογικού αυτού έργου περιλαμβάνει την κατ’ άρθρο ερμηνεία των διατάξεων του Ν 2251/1994, όπως ισχύει σήμερα, μετά τις τροποποιήσεις που επήλθαν με τους Ν 4967/2022, Ν 4933/2022, Ν 5019/2023 και Ν 5039/2023, καθώς επίσης και την ερμηνευτική ανάλυση σχετικών νομοθετικών κειμένων.

Ειδικότερα, το έργο διαρθρώνεται σε τέσσερα βασικά μέρη:

Την εκτενή εισαγωγική ενότητα σχετικά με το Ενωσιακό Δίκαιο της Προστασίας των Καταναλωτών (πρώτο μέρος), διαδέχεται το δεύτερο –και κυριότερο– μέρος της κατ’ άρθρο ερμηνείας του βασικού Ν 2251/1994, όπως ισχύει σήμερα. Στην ενότητα αυτή, το ισχύον νομοθετικό κείμενο ακολουθείται από εκτενή και σε βάθος επιστημονική και πρακτική ανάλυση ποικίλων ζητημάτων που ανακύπτουν από την ερμηνεία και εφαρμογή κάθε διάταξης.

Στο δεύτερο μέρος συγκαταλέγονται, επίσης, και τα ιδιαίτερα κεφάλαια που σχετίζονται με το Ηλεκτρονικό Εμπόριο (ΠΔ 131/2003) και την Εναλλακτική – Ηλεκτρονική Επίλυση των Καταναλωτικών Διαφορών (ΥΑ 70330/2015), τα οποία, παρά την κανονιστική τους αυτοτέλεια, εμφανίζουν έντονη ρυθμιστική συνάφεια προς τις οικείες διατάξεις του βασικού νομοθετήματος.

Περαιτέρω, στο τρίτο μέρος απαντά η ενότητα της ποινικής προστασίας του καταναλωτή, ενώ το τέταρτο μέρος καταλαμβάνουν τα κεφάλαια της προστασίας του επενδυτή, του δανειολήπτη και του επιβάτη αεροπορικών μεταφορών, ως καταναλωτή. Τέλος, οι επιμέρους ενότητες του έργου πλαισιώνονται από ένα εύχρηστο συγκεντρωτικό ευρετήριο λημμάτων, καθώς και από ευρετήριο των, αναφερόμενων στα κεφάλαια του έργου, αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το συλλογικό έργο αποτελεί ένα πλήρες και εύχρηστο εγχειρίδιο μελέτης και ερμηνείας του Νέου Δικαίου Προστασίας Καταναλωτή, απαραίτητο για κάθε νομικό, αλλά και ένα σύγχρονο και πρακτικά προσανατολισμένο εκπαιδευτικό σύγγραμμα για τους φοιτητές.

Περιεχόμενα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 4ης Έκδοσης XIII

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 3ης Έκδοσης XVII

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 2ης Έκδοσης XIX

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1ης Έκδοσης XXI

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ XLIX

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Ενωσιακό Δίκαιο της προστασίας του καταναλωτή

Το Ενωσιακό Δίκαιο της προστασίας του καταναλωτή 5

Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 9

Β. Πρωτογενές Ενωσιακό Δίκαιο 10

Ι. Το προϊσχύσαν δίκαιο 10

ΙΙ. Το ισχύον δίκαιο – Η Συνθήκη της Λισαβόνας 12

Γ. Δευτερογενές Ενωσιακό Δίκαιο 14

Ι. Ενωσιακές Οδηγίες και Ενωσιακοί Κανονισμοί 14

1. Ενωσιακές Οδηγίες 14

2. Ενωσιακοί Κανονισμοί 16

ΙΙ. Οδηγίες ελάχιστης εναρµόνισης – Οδηγίες πλήρους εναρµόνισης – Οδηγίεςμερικής πλήρους εναρμόνισης 17

1. Οδηγίες ελάχιστης εναρµόνισης 17

2. Οδηγίες πλήρους εναρµόνισης 18

3. Οδηγίες μερικής ή στοχευµένης πλήρους εναρµόνισης 19

ΙΙΙ. H σηµασία του τρόπου ερµηνείας των νοµικών όρων των Ενωσιακών Οδηγιών 19

Δ. Ο ρόλος του ΔικΕΕ και η νομολογία του 20

Ε. Το «κοινοτικό κεκτηµένο» της προστασίας του καταναλωτή 24

Ι. Η επιλογή των οργάνων της ΕΕ κατά την ψήφιση οδηγιών 24

ΙΙ. Η επανεξέταση του «κοινοτικού κεκτηµένου» προστασίας του καταναλωτή 25

ΙΙΙ. Σε τι φάση βρίσκεται σήµερα το «κοινοτικό κεκτηµένο του καταναλωτή» ; 27

ΙV. Tελικές παρατηρήσεις όσον αφορά στο «κοινοτικό κεκτηµένο» 28

ΣΤ. Προστασία των καταναλωτών της ΕΕ σε διασυνοριακό ενδοενωσιακόεπίπεδο – Διεθνής δικαιοδοσία και εφαρµοστέο δίκαιο σε καταναλωτικές διαφορές 31

Ζ. Η επίδραση του Ενωσιακού Δικαίου Προστασίας του Καταναλωτήστο Ελληνικό Δίκαιο 32

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

Ν. 2251/1994 ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΤ’ ΆΡΘΡΟ

Άρθρο 1Αντικείμενο – Πεδίο εφαρμογής 35

Α. Η µέριµνα για την προστασία του καταναλωτή, ως κρατικό καθήκον(άρθρο 1 παρ. 1 και 2) 41

Ι. Το καθήκον µέριµνας του Κράτους 41

1. Το άρθρο 1 παρ. 1 Ν. 2251/1994 41

2. Οι πυλώνες προστασίας κατά το άρθρο 1 παρ. 2 Ν. 2251/1994 42

ΙΙ. Άλλοι βαρυνόµενοι µε καθήκον µέριµνας και προστασίας 43

1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση 44

2. Οι ενώσεις καταναλωτών 44

Β. Οι σκοποί του Ν. 2251/1994 44

Άρθρο 1αΟρισμοί 48

A. Έννοια του καταναλωτή (άρθρο 1α παρ. 1) 53

Ι. Γενικά 53

ΙΙ. Ιστορικά 57

1. Ο Ν. 1969/1991 57

2. Ο Ν. 2251/1994 58

3. Ο Ν. 3587/2007 58

4. Ο Ν. 4512/2018 59

ΙΙΙ. Άλλες διατάξεις για την έννοια του καταναλωτή 62

1. Ορισµοί του καταναλωτή εκτός Ν. 2251/1994 62

2. Ορισµοί του ενωσιακού δικαίου 64

IV. Ο ορισµός του άρθρου 1α παρ. 1 (ανάλυση) 67

1. Φυσικό πρόσωπο 67

2. Πρόσωπο το οποίο ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εµπίπτουν στην εµπορική, επιχειρηµατική, βιοτεχνική ή ελευθέρια επαγγελµατική του δραστηριότητα 73

3. Αξιολόγηση 77

4. Το «πρότυπο» του καταναλωτή 78

V. Ειδικά: Ο πελάτης της τράπεζας και ο ασφαλισµένος ως καταναλωτές 79

VI. Η έννοια του καταναλωτή ως «προδικαστικό» ζήτηµα 81

B. Έννοια του προµηθευτή (άρθρα 1α παρ. 2 και 1 παρ. 4) 82

Ι. Γενικά 82

ΙΙ. Ειδικές διατάξεις για την έννοια του προµηθευτή 85

Άρθρo 2Γενικοί όροι συναλλαγών – Καταχρηστικοί γενικοί όροι

Α. Εισαγωγή 99

Ι. Κίνδυνοι από τη χρήση γενικών όρων συναλλαγών1 101

ΙΙ. Ο έλεγχος των ΓΟΣ µέσω διατάξεων του ΑΚ 103

ΙΙΙ. Η αντιµετώπιση του ζητήµατος από το Ν. 2251/1994 104

IV. Η επίδραση της ερμηνείας του άρθρου 2 Ν. 2251/1994 στην εξειδίκευση της ΑΚ 281 105

V. Η εξέλιξη της κοινοτικής νοµοθεσίας 106

VI. Ατοµική και συλλογική προστασία από καταχρηστικούς όρους 108

Β. Το πεδίο εφαρµογής του άρθρου 2 Ν. 2251/1994 109

Ι. Η έννοια των ΓΟΣ 109

ΙΙ. Οι µη διαπραγµατεύσιµοι όροι εφάπαξ χρήσης (άρθρο 2 παρ. 10) 113

ΙΙΙ. Οι όροι που επαναλαµβάνουν το ενδοτικό δίκαιο 116

IV. Οι όροι που καθορίζουν το τίµηµα και την παροχή 117

Γ. Η αρχή της διαφάνειας των όρων 121

Δ. Ο έλεγχος ένταξης των όρων στη σύµβαση (άρθρο 2 παρ. 1-2) 124

Ι. Η συµφωνία ένταξης 124

ΙΙ. Οι ιδιαίτερες υποχρεώσεις καλόπιστης συµπεριφοράς του προµηθευτή 126

1. Η υπόδειξη της ύπαρξης ΓΟΣ 126

2. Η παροχή δυνατότητας πραγµατικής γνώσης του περιεχοµένου των όρων 128

3. Άλλες περιπτώσεις ανυπαίτιας άγνοιας του καταναλωτή – «Απροσδόκητες ή αιφνιδιαστικές» ρήτρες 130

ΙΙΙ. Συνέπειες της µη συνδροµής των προϋποθέσεων ένταξης 131

Ε. Ο έλεγχος των όρων µέσω της ερµηνείας (άρθρο 2 παρ. 3-5) 132

Ι. Γενική µέθοδος ερµηνείας 132

ΙΙ. Ειδικοί κανόνες ερµηνείας 134

1. Ερµηνευτική υποχώρηση των ΓΟΣ έναντι των όρων που συµφωνήθηκανµε διαπραγµάτευση (άρθρο 2 παρ. 3) 134

2. Ο κανόνας της υπέρ του καταναλωτή ερµηνείας των ασαφών ΓΟΣ(άρθρο 2 παρ. 4 εδ. β΄) 134

ΙΙΙ. Ιδιαιτερότητες της ερµηνείας των ΓΟΣ στη δίκη της συλλογικής αγωγής(άρθρο 2 παρ. 5) 136

ΣΤ. Ο έλεγχος κύρους του περιεχοµένου των όρων (άρθρο 2 παρ. 6-7) 137

Ι. Διάκριση από άλλες µορφές ελέγχου 137

ΙΙ. Η γενική απαγόρευση των καταχρηστικών όρων (άρθρο 2 παρ. 6) 138

1. Η ανάγκη εξειδίκευσης της γενικής ρήτρας της παρ. 6 εδ. α΄ 138

2. Η διατάραξη της συμβατικής ισορροπίας σε βάρος του καταναλωτή (παρ. 6 εδ. α΄) 139

3. Ο κρίσιµος βαθµός διατάραξης της συµβατικής ισορροπίας 142

4. Το κρίσιµο πρότυπο του καταναλωτή 143

5. Τα λοιπά συνεκτιµητέα κριτηρία (παρ. 6 εδ. β΄) 144

ΙΙΙ. Ο κατάλογος των «εκ του νόµου» καταχρηστικών όρων (άρθρο 2 παρ. 7) 148

1. Ο χαρακτήρας της ρύθµισης 148

2. Η σχέση του καταλόγου της παρ. 7 προς τη γενική ρήτρα της παρ. 6 149

3. Οι επιµέρους περιπτώσεις απαγορευοµένων ρητρών (παρ. 7 εδ. α΄-λβ΄) 150

Ζ. Έννοµες συνέπειες του καταχρηστικού χαρακτήρα των όρων 167

Ι. Ακυρότητα των καταχρηστικών όρων και πλήρωση των κενών 167

ΙΙ. Το πρόβληµα της µερικής καταχρηστικότητας ενός όρου 169

ΙΙΙ. Οι συνέπειες της καταχρηστικότητας ενός όρου για την όλη σύµβαση(άρθρο 2 παρ. 8) 170

IV. Ζητήµατα διαχρονικού δικαίου 172

Άρθρo 3-3ιγ 173

Α. Εισαγωγικά 199

Ι. Οι ρυθµίσεις για τις συµβάσεις εκτός εµπορικού καταστήµατος και τις συµβάσειςαπό απόσταση και η οδηγία 2011/83/ΕΕ 199

ΙΙ. Οι συµβάσεις εκτός εµπορικού καταστήµατος 202

ΙΙΙ. Οι συµβάσεις εξ αποστάσεως 203

Β. Ειδικοί ορισµοί [άρθρo 3] 206

I. Έννοια της σύµβασης από απόσταση 207

II. Έννοια της σύµβασης εκτός εµπορικού καταστήµατοςΠεριστάσεις σύναψης της σύµβασης. Υποκειµενικά στοιχεία 212

III. Έννοια του εµπορικού καταστήµατος 218

IV. Έννοια της «δευτερεύουσας σύµβασης» 219

V. Έννοια του «δηµοσίου πλειστηριασµού» 220

VΙ. Έννοια της «ψηφιακής υπηρεσίας» 220

VΙΙ. Έννοια της «επιγραμμικής αγοράς» 221

VΙΙΙ. Έννοια του «παρόχου επιγραμμικής αγοράς» 222

ΙΧ. Έννοια της «συμβατότητας» 223

Χ. Έννοια της «λειτουργικότητας» 223

ΧΙ. Έννοια της «διαλειτουργικότητας» 223

ΧΙΙ. Έννοια της «σύμβασης πώλησης» 224

Β-1. Ορισµοί [άρθρο 1α] 227

Ι. Έννοια του αγαθού [1α παρ. 5] και του αγαθού κατασκευασµένου σύµφωναµε τις προδιαγραφές του πελάτη [1α παρ. 6] 227

II. Έννοια της σύµβασης παροχής υπηρεσιών [1α παρ. 8] 231

ΙΙΙ. Έννοια της «χρηµατοοικονοµικής υπηρεσίας» [1α παρ. 9] 232

ΙV. Έννοια του «σταθερού µέσου» [1α παρ. 11] 235

V. Έννοια του «ψηφιακού περιεχοµένου» [1α παρ. 14] 236

VI. Έννοια της «εµπορικής εγγύησης» [1α παρ. 16] 237

Γ. Πεδίο εφαρµογής (άρθρο 3α) 237

Ι. Γενικά 237

ΙΙ. Σχέση µε άλλες διατάξεις 256

ΙΙΙ. Επαχθείς συµβάσεις γενικότερα – Στιγμιαίες και διαρκείς 256

ΙV. Ο καταναλωτής ως πωλητής 257

V. Η εγγύηση 257

VI. Πιστωτικές συµβάσεις 259

VII. Πληρεξουσιότητα 259

Δ. Απαιτήσεις ενηµέρωσης για συµβάσεις εξ αποστάσεως και συµβάσειςεκτός εµπορικού καταστήµατος (άρθρο 3β) 269

Ι. Γενικά – Η προστατευτική υποχρέωση του προµηθευτή για πληροφόρησητου καταναλωτή 269

ΙΙ. Υποχρέωση πληροφόρησης στο προσυµβατικό στάδιο 271

ΙΙΙ. Κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης της υποχρέωσης προσυµβατικήςπληροφόρησης 278

Ε. Πρόσθετες ειδικές υποχρεώσεις ενημέρωσης για συμβάσειςπου συνάπτονται σε επιγραμμικές αγορές (άρθρο 3βα) 280

I. Γενικά 280

ΙΙ. Οι επιμέρους υποχρεώσεις του προμηθευτή έναντι του καταναλωτήγια τις συμβάσεις που συνάπτονται σε επιγραμμικές αγορές 281

ΣΤ. Τυπικές απαιτήσεις για συµβάσεις εκτός εµπορικού καταστήµατος(άρθρο 3γ) 287

Ι. Γενική ρύθμιση 287

ΙΙ. Τα µέσα εκπλήρωσης της υποχρέωσης πληροφόρησης του προµηθευτήστις συµβάσεις εκτός εμπορικού καταστήματος 287

ΙΙΙ. Διατυπώσεις κατάρτισης συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος 288

ΙV. Συµβάσεις εκτός εμπορικού καταστήματος µε αντικείµενο την παροχή υπηρεσιώνή παροχή νερού, φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας 288

V. Ειδική ρύθµιση ως προς τον τρόπο εκπλήρωσης της υποχρέωσης προσυµβατικής πληροφόρησης στις αμφοτεροβαρείς συµβάσεις άμεσης εκτέλεσης που συνάπτονταιεκτός εμπορικού καταστήματος όταν ο καταναλωτής έχει ζητήσει ρητώς την εκτέλεση επισκευών ή συντήρησης έναντι χρηματικού ανταλλάγματος κάτω των 200 ευρώ 289

VI. Κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης των υποχρεώσεων του προµηθευτήαπό το άρθρο 3γ 290

Ζ. Τυπικές απαιτήσεις για συµβάσεις εξ αποστάσεως (άρθρο 3δ) 290

Ι. Εισαγωγικά 290

ΙΙ. Ο χρόνος και τα µέσα εκπλήρωσης της υποχρέωσης πληροφόρησηςτου προµηθευτή στις συµβάσεις εξ αποστάσεως 291

1. Γενική ρύθµιση 291

2. Ειδική ρύθµιση ως προς το χρόνο και τον τρόπο εκπλήρωσης της υποχρέωσης προσυµβατικής πληροφόρησης στις αµφοτεροβαρείς συµβάσεις εξ αποστάσεωςπου συνάπτονται µε ηλεκτρονικό µέσο και επιβάλλουν στον καταναλωτήτην υποχρέωση να πληρώσει καθώς και στις εµπορικές ιστοσελίδες (παρ. 2 και 3) 292

3. Ειδική ρύθµιση ως προς τον τρόπο εκπλήρωσης της υποχρέωσης προσυµβατικής πληροφόρησης στις συµβάσεις εξ αποστάσεως που συνάπτονται µε µέσοεπικοινωνίας που παρέχει περιορισµένο χώρο ή χρόνο (παρ. 4) 296

4. Ειδική ρύθµιση ως προς τον τρόπο εκπλήρωσης της υποχρέωσης προσυµβατικής πληροφόρησης στις συµβάσεις εξ αποστάσεως που συνάπτονται µέσωτηλεφωνικής κλήσης, την οποία πραγµατοποιεί ο προµηθευτής ή παρένθετό τουπρόσωπο (παρ. 5) 296

ΙΙΙ. Διατυπώσεις κατάρτισης συµβάσεων εξ αποστάσεως που συνάπτονταιµέσω τηλεφωνικής κλήσης και αφορούν στην παροχή υπηρεσιών ή ταυτόχροναστην παροχή αγαθών και υπηρεσιών (παρ. 6) 297

ΙV. Υποχρέωση πληροφόρησης στο συµβατικό στάδιο (παρ. 7, 9) 297

V. Συµβάσεις εξ αποστάσεως µε αντικείµενο την παροχή υπηρεσιών ή παροχή νερού, φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας (παρ. 8) 298

VΙ. Κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης των υποχρεώσεων του προµηθευτήαπό το άρθρο 3δ (παρ. 10) 298

Η. Δικαίωµα υπαναχώρησης (άρθρο 3ε) 299

Ι. Νοµική φύση του δικαιώµατος υπαναχώρησης 299

ΙΙ. Προθεσµία άσκησης του δικαιώµατος υπαναχώρησης, όταν έχει προηγηθείενηµέρωση του καταναλωτή 301

ΙΙΙ. Δυνατότητα εκπλήρωσης 304

ΙV. Νοµοθετικά τυποποιηµένες απαγορεύσεις καταστρατήγησης 304

1. Απαγόρευση προείσπραξης του τιµήµατος 304

2. Αρραβώνας. Εγγυοδοσία. Συµφωνίες περί αναπόδεικτης αποζηµίωσηςή ποινικής ρήτρας 305

Θ. Παράλειψη ενηµέρωσης σχετικά µε το δικαίωµα υπαναχώρησης(άρθρο 3στ) 306

Ι. Άσκηση δικαιώµατος υπαναχώρησης (άρθρο 3ζ) 309

ΙΑ. Τρόπος άσκησης του δικαιώµατος υπαναχώρησης 309

1. Με συµβατικό τρόπο 309

2. Με ηλεκτρονικό τρόπο 310

ΙΒ. Αποτελέσµατα της υπαναχώρησης (άρθρο 3η) 310

ΙΓ. Υποχρεώσεις του προµηθευτή σε περίπτωση υπαναχώρησης (άρθρο 3θ) 311

ΙΔ. Υποχρεώσεις του καταναλωτή σε περίπτωση υπαναχώρησης (άρθρο 3ι) 315

ΙΕ. Συνέπειες της άσκησης του δικαιώµατος υπαναχώρησης σε συνδεδεµένεςσυµβάσεις (άρθρο 3ια) 323

ΙΣΤ. Εξαιρέσεις από το δικαίωµα υπαναχώρησης (άρθρο 3ιβ) 325

ΙΖ. Εγγραφή των προµηθευτών εξ αποστάσεως σε Γενικό Εµπορικό Μητρώο(Γ.Ε.ΜΗ.) (άρθρο 3ιγ) 331

ΠΔ 131/2003Ηλεκτρονικό Εμπόριο

A. Εισαγωγικά 351

I. Γενικές παρατηρήσεις για την οδηγία 2000/31/ΕΚ για το ηλεκτρονικό εμπόριο 351

II. Σκοπός της οδηγίας 2000/31/ΕΚ για το ηλεκτρονικό εµπόριο 353

ΙΙΙ. Συσχέτιση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ για το ηλεκτρονικό εμπόριο με το κοινοτικόκεκτηµένο της προστασίας του καταναλωτή 354

IV. Το ΠΔ 131/2003 για το ηλεκτρονικό εμπόριο – Πεδίο εφαρμογής 355

V. Εφαρµοζόµενοι κανόνες µε στόχο την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 357

Β. Η ηλεκτρονικά καταρτιζόµενη σύµβαση 358

Ι. Γενικές παρατηρήσεις 358

ΙΙ. Η κατάρτιση της ηλεκτρονικής σύµβασης (παραγγελία) 358

1. Διαδικασία κατάρτισης της σύµβασης 358

2. Υποχρεώσεις του φορέα για παροχή πληροφοριών 359

3. Υποχρέωση του φορέα για παροχή της δυνατότητας διόρθωσης λαθών 363

ΙΙΙ. Δυνατότητες εφαρµογής των διατάξεων του Ν. 2251/94 και του ΑΚ κατάτην ηλεκτρονικά καταρτιζόμενη σύμβαση 363

1. Εφαρµογή της διάταξης του άρθρου 2 Ν. 2251 για τους γενικούςόρους συναλλαγών 363

2. Εφαρµογή της διάταξης του άρθρου 3ε Ν. 2251 -Δικαίωµα υπαναχώρησης 364

3. Εφαρµογή άλλων διατάξεων του Ν. 2251/1994 365

4. Εφαρµογή των διατάξεων του ΑΚ για την πώληση 365

Γ. Εµπορικές επικοινωνίες 365

Ι. Εισαγωγικά 365

II. Υποχρεώσεις του φορέα παροχής υπηρεσιών σε σχέση µε την αποστολήεµπορικών επικοινωνιών 366

ΙΙΙ. Αποστολή µη ζητηθείσας εµπορικής επικοινωνίας (spam) 367

Δ. Ευθύνη των παρόχων ενδιάμεσων υπηρεσιών 369

I. Εισαγωγικά 369

ΙΙ. Νομοθετικό πλαίσιο – Ευθύνη των παρόχων ενδιάμεσων υπηρεσιών 369

III. Υποχρεώσεις των παρόχων ενδιάμεσων υπηρεσιών 371

1. Υποχρεώσεις των παρόχων υπηρεσιών φιλοξενίας, συμπεριλαμβανομένωντων παρόχων επιγραμμικών πλατφορμών 371

2. Υποχρεώσεις των παρόχων επιγραμμικών πλατφορμών, οι οποίες δίνουνστους καταναλωτές τη δυνατότητα σύναψης συμβάσεων από απόσταση με εμπόρους 372

ΙV. Δικαίωμα των καταναλωτών για πληροφόρηση 374

V. Διαφήμιση σε επιγραμμικές πλατφόρμες 374

VI. Υποχρεώσεις παρόχων επιγραμμικών πλατφορμών προσβάσιμων σε ανηλίκους 375

VIΙ. Τελικές σκέψεις 376

Ε. Η προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες 376

Ι. Εισαγωγικά 376

ΙΙ. Νοµοθετικό πλαίσιο – Γενικός Κανονισµός (ΕΕ)2016/679 για την Προστασίατων Δεδοµένων 377

ΙΙΙ. Συγκατάθεση του υποκειμένου – Υποχρεώσεις του υπεύθυνου επεξεργασίας 379

IV. Δικαιώματα του υποκειμένου των δεδομένων 380

V. Αστική ευθύνη, διοικητικές κυρώσεις 381

VI. Λοιπά ζητήματα 382

ΣΤ. Κίνδυνοι κατά την πληρωμή στις πωλήσεις μέσω του διαδικτύου 383

Ι. Eισαγωγικά 383

ΙΙ. Νομοθετικό πλαίσιο -Υποχρεώσεις του χρήστη των υπηρεσιών πληρωμών-Υποχρεώσεις του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών 383

1. Υποχρεώσεις του χρήστη υπηρεσιών πληρωμών 384

2. Υποχρεώσεις του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών 385

ΙΙΙ. Ευθύνη του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών για μη εγκεκριμένες πράξειςπληρωμής 386

ΙV. Τελικές παρατηρήσεις 388

Ζ. Λοιπά ζητήµατα σε σχέση µε τις ηλεκτρονικά καταρτιζόµενες συµβάσεις 388

Ι. Διεθνής δικαιοδοσία και εφαρµοστέο δίκαιο 388

ΙΙ. Ένδικη προστασία των καταναλωτών σε ενδοενωσιακό επίπεδο -Διοικητικήσυνεργασία 389

ΙΙΙ. Εξωδικαστική επίλυση καταναλωτικών διαφορών 389

ΙV. Σύνταξη κωδίκων δεοντολογίας 390

V. Κυρώσεις – Σηµεία επαφής (contact points) 390

Άρθρο 4θΕμπορία από απόσταση χρηματοοικονομικών υπηρεσιών 393

Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 406

Β. Οριοθέτηση του πεδίου παροχής προστασίας 411

Ι. Το είδος της συναλλαγής 411

ΙΙ. Υποκειµενικό πεδίο προστασίας 412

ΙΙΙ. Αντικειµενικό πεδίο προστασίας 420

IV. Ιδιαίτερες συνθήκες σύναψης της σύµβασης 423

Γ. Σκοπός της διάταξης 428

Δ. «Πράξεις» εξαιρούµενες από το πεδίο εφαρµογής του άρθρου 4θ 431

Ε. Μέσα προστασίας του καταναλωτή 432

Ι. Η πληροφόρηση του καταναλωτή πριν από τη σύναψη της σύµβασης 432

1. Εισαγωγικές επισηµάνσεις 432

2. Υποχρέωση προσυµβατικής πληροφόρησης µε βάση την παρ. 2 του άρθρου 4θ 435

3. Πρόσθετες απαιτήσεις πληροφόρησης 455

4. Γνωστοποίηση των συµβατικών όρων 458

ΙΙ. Το δικαίωµα υπαναχώρησης του καταναλωτή 466

1. Γενικά 466

2. Προθεσµία υπαναχώρησης 467

3. Οι εξαιρούµενες συµβάσεις 470

4. Τρόπος άσκησης του δικαιώµατος υπαναχώρησης 476

5. Νοµική φύση του δικαιώµατος υπαναχώρησης 480

6. Συνέπειες της άσκησης του δικαιώµατος υπαναχώρησης 484

ΙΙΙ. Προστασία του καταναλωτή σε περίπτωση πληρωµών µε κάρτα 490

1. Γενικά 490

2. Η κατάργηση της παρ. 8 του –παλαιού– άρθρου 4α και η σύγχρονη νοµοθετικήρύθµιση βάσει του Ν. 4537/2018 491

ΙV. Προστασία του καταναλωτή από αθέµιτες εµπορικές πρακτικές 493

1. Εισαγωγικά 493

2. Μη αιτηθείσες (χρηµατοοικονοµικές) υπηρεσίες 494

3. Μη αιτηθείσα (αυτόκλητη) επικοινωνία 496

V. Λοιπές προστατευτικές διατάξεις 501

Άρθρα 4, 4α-4η, 5-5βΕπιµέρους πτυχές του δικαίου της πώλησης καταναλωτικών προϊόντων 505

Α. Άρθρα 5-5β και λοιπό δίκαιο πώλησης καταναλωτικών αγαθών 514

Ι. Τα άρθρα 5-5β ως επιµέρους πτυχή του δικαίου της πώλησης καταναλωτικώναγαθών 514

ΙΙ. Οι ρυθµίσεις των άρθρων 4 έως 4η 514

1. Πεδίο εφαρµογής και λοιπές γενικές παρατηρήσεις 514

2. Η ρύθµιση του άρθρου 4β αναφορικά µε τον χρόνο παράδοσης του αγαθού,ειδικότερα 517

3. Η ρύθµιση του άρθρου 4δ αναφορικά µε τη µετάθεση του κινδύνου, ειδικότερα 520

Β. Οι υποχρεώσεις του πωλητή και του παραγωγού καταναλωτικών αγαθών σύµφωνα µε τα άρθρα 5-5β: Γενικές παρατηρήσεις 523

Γ. Η υποχρέωση παροχής στον καταναλωτή οδηγιών για τη χρήση,τη διατήρηση, τη συντήρηση και την πλήρη αξιοποίηση του αγαθούκατά τη χρήση και τη διατήρησή του (άρθρο 5β παρ. 1) 525

Δ. Η υποχρέωση του πωλητή και του παραγωγού αναφορικάµε την (τυχόν παρεχόµενη) «εµπορική εγγύηση» (άρθρο 5α) 526

Ι. Γενικές παρατηρήσεις 526

1. Η έννοια «εµπορική εγγύηση» κατά το άρθρο 5α 526

2. Διάκριση των εννοιών «εµπορική εγγύηση» κατά το άρθρο 5ακαι «νόµιµη εγγύηση» κατά το άρθρο 5 529

3. Η σύµβαση παροχής εµπορικής εγγύησης 533

ΙΙ. Ο εκούσιος χαρακτήρας της εµπορικής εγγύησης (παρ. 1) – Υποχρέωση ενηµέρωσηςτου καταναλωτή για τη µη παροχή εµπορικής εγγύησης σε περίπτωση πώλησης καταναλωτικού αγαθού µε πιθανή διάρκεια ζωής πάνω από δύο έτη (παρ. 3 εδ. β΄) 537

ΙΙΙ. Η υποχρέωση διαµόρφωσης της (τυχόν παρεχόµενης) εγγύησης µε βάσησυγκεκριµένες προδιαγραφές του νόµου (παρ. 2) – Διατήρηση του κύρουςελλιπούς εγγύησης (παρ. 3 εδ. α΄) 540

1. Η υποχρέωση παροχής της εγγύησης εγγράφως ή πάνω σε άλλο σταθερό µέσο αποτύπωσης (παρ. 2 εδ. α΄) 540

2. Η υποχρέωση διαµόρφωσης της εγγύησης µε συγκεκριµένο περιεχόµενο(παρ. 2 εδ. β΄ και γ΄) 542

3. Η υποχρέωση συµµόρφωσης της εγγύησης µε τους κανόνες καλής πίστηςκαι η απαγόρευση αναίρεσής της από υπερβολικές ρήτρες εξαιρέσεων (παρ. 2 εδ. δ΄) 547

4. Η διατήρηση του κύρους ελλιπούς εγγύησης (παρ. 3 εδ. α΄) 548

IV. Τα δικαιώµατα του καταναλωτή από την εµπορική εγγύηση (παρ. 1, 1β και 4) 549

1. Περιεχόµενο των δικαιωµάτων του καταναλωτή από την εµπορική εγγύηση 549

2. Συντρέχουσα ισχύς των δικαιωµάτων του καταναλωτή από την εµπορική εγγύησηµε τα δικαιώµατα από τη νόµιµη εγγύηση 551

3. Παραγραφή των δικαιωµάτων του καταναλωτή από την εµπορική εγγύηση 553

Ε. Η υποχρέωση εξυπηρέτησης µετά την πώληση (after sale service)(άρθρο 5β παρ. 2) 554

Άρθρo 6Ευθύνη του παραγωγού για ελαττωματικά προϊόντα 557

Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 562

Β. Λόγοι καθιέρωσης του άρθρου 6. Γενικοί κανόνες ευθύνης 564

Γ. Κοινοτική προέλευση του άρθρου 6, έναρξη ισχύος και η σύµφωνηµε την οδηγία ερµηνεία του 568

Δ. Νοµική φύση της ευθύνης 570

Ε. Προϋποθέσεις ευθύνης 572

Ι. Προϊόν (άρθρο 6 παρ. 2 εδ. β΄-γ΄) 572

ΙΙ. Ελάττωµα (άρθρο 6 παρ. 5) 576

1. Γενικά 576

2. Κατηγορίες ελαττωµάτων 578

3. Κριτήριο εξειδίκευσης του ελαττώµατος ενός προϊόντος 580

ΙΙΙ. Ζηµία 585

1. Γενικά 585

2. Περιουσιακή ζηµία (άρθρο 6 παρ. 6) 585

3. Μη περιουσιακή ζηµία – ηθική βλάβη (άρθρο 6 παρ. 7) 589

IV. Αιτιώδης συνάφεια 592

ΣΤ. Λόγοι αποκλεισµού της ευθύνης ή απαλλαγής από την ευθύνη 594

Ι. Γενικά 594

ΙΙ. Η περιπτωσιολογία του άρθρου 6 παρ. 8 594

1. Μη θέση του προϊόντος σε κυκλοφορία (άρθρο 6 παρ. 8 περ. α΄) 594

2. Ανυπαρξία του ελαττώµατος κατά τον χρόνο κυκλοφορίας του προϊόντος(άρθρο 6 παρ. 8 περ. β΄) 595

3. Μη κατασκευή του προϊόντος µε σκοπό τη διανοµή και µη διανοµή στο πλαίσιο επαγγελµατικής δραστηριότητας (άρθρο 6 παρ. 8 περ. γ΄) 596

4. Κατασκευή προϊόντος µε βάση κανόνες αναγκαστικού δικαίου(άρθρο 6 παρ. 8 περ. δ΄) 596

5. Αδυναµία διάγνωσης του ελαττώµατος µε βάση το ισχύον κατά την κυκλοφορίατου προϊόντος επίπεδο επιστηµονικών και τεχνικών γνώσεων(άρθρο 6 παρ. 8 περ. ε΄) 597

ΙΙΙ. Προσαρµογή των ενστάσεων στους υπόλοιπους υποχρέους 599

ΙV. Η απαλλαγή του παραγωγού συστατικού ή πρώτης ύλης ειδικότερα 600

V. Συντρέχον πταίσµα 600

VI. Ανώτερη βία 601

VII. Παραγραφή και αποσβεστική προθεσµία 603

1. Γενικά 603

2. Παραγραφή 603

3. Αποσβεστική προθεσµία 604

VIII. Ακυρότητα απαλλακτικών ρητρών 604

Ζ. Υπόχρεοι προς αποζηµίωση 605

I. Γενικές παρατηρήσεις 605

II. Πραγµατικός παραγωγός 605

1. Γενικά 605

2. Παραγωγός τελικού προϊόντος 606

3. Παραγωγός συστατικού ή πρώτης ύλης 607

III. Οιονεί παραγωγός 607

1. Γενικά 607

2. Προϋποθέσεις ευθύνης 608

3. Έκταση ευθύνης 609

IV. Εισαγωγέας 609

1. Γενικά 609

2. Προϋποθέσεις ευθύνης 610

3. Έκταση ευθύνης 610

V. Προµηθευτής 611

1. Γενικά 611

2. Προϋποθέσεις ευθύνης 611

3. Έκταση ευθύνης 612

VI. Ευθύνη περισσοτέρων 612

1. Εξωτερική σχέση 612

2. Εσωτερική σχέση 613

Η. Δικαιούχοι σε αποζηµίωση 615

Θ. Ζητήµατα συρροής 615

Ι. Γενικές διατάξεις συµβατικής και αδικοπρακτικής ευθύνης 615

ΙΙ. Ειδικές διατάξεις 616

1. Ευθύνη από τη Σύµβαση της Βιέννης για τις διεθνείς πωλήσεις κινητών 616

2. Ευθύνη από τον Ν. 1758/1988 για την πυρηνική ενέργεια 617

Ι. Ζητήµατα διεθνούς δικαιοδοσίας και ιδιωτικού διεθνούς δικαίου 617

Ι. Διεθνής δικαιοδοσία 617

ΙΙ. Ιδιωτικό διεθνές δίκαιο 618

ΙΑ. Συνολική αποτίµηση του άρθρου 6 621

ΙΒ. Η επικείμενη τροποποίηση του άρθρου 6 622

Άρθρo 7Υγεία και ασφάλεια των καταναλωτών 627

Α. Γενικά 631

Β. Προϋποθέσεις εφαρµογής 632

Ι. Παραγωγός και διανομέας 632

ΙΙ. Προϊόν 632

ΙΙΙ. Επικίνδυνο προϊόν 633

Γ. Η παρέµβαση της δηµόσιας αρχής 634

Δ. Οι υποχρεώσεις των προµηθευτών 635

Άρθρo 7αΕιδικές διατάξεις για την προστασία των ανήλικων καταναλωτών 636

A. Γενικά 638

Β. Προϋποθέσεις 638

Γ. Συνέπειες 639

Άρθρo 8Ευθύνη του παρέχοντος υπηρεσίες 641

Α. Εισαγωγικά 645

I. Η επαγγελµατική ευθύνη από την παροχή υπηρεσιών 645

II. Η Πρόταση οδηγίας του 1990 646

III. H τροποποίηση του άρθρου 8 µε το άρθρο 10 Ν. 3587/2007 647

ΙV. Παρουσίαση της ρύθµισης – Σύγκριση µε την αρχική µορφή του άρθρου 8 καιµε την Πρόταση οδηγίας 647

Β. Ερµηνεία της ρύθµισης 649

I. Υπηρεσίες στις οποίες γίνεται δεκτή η εφαρµογή του άρθρου 8 649

ΙΙ. Υπηρεσία που παρέχεται κατά τρόπο ανεξάρτητο 653

ΙΙΙ. Άρνηση ή παράλειψη της υπηρεσίας 653

ΙV. Παρανοµία και υπαιτιότητα 654

1. Η προϋπόθεση του παρανόµου 654

2. Απλή παράβαση συµβατικής υποχρέωσης; 655

3. Η έννοια της ευλόγως προσδοκώµενης ασφάλειας 656

V. Αιτιώδης συνάφεια 658

VΙ. Αυτοτελής νόµιµος λόγος ευθύνης; 659

VΙΙ. Το τεκµήριο παρανοµίας και υπαιτιότητας του παρέχοντος υπηρεσίες 661

1. Η αντιστροφή του βάρους απόδειξης της υπαιτιότητας και της παρανοµίας 661

2. Συνοπτικά η ρύθµιση του βάρους απόδειξης στο άρθρο 8 662

3. Σχέση µε την κατανοµή του βάρους απόδειξης στην ενδοσυµβατική ευθύνη 663

4. Αποτίµηση της ρύθµισης του άρθρου 8 παρ. 4 εδ. 1 664

VIII. Εφαρµογή της διάταξης στην παροχή υπηρεσιών από το δηµόσιο τοµέα 665

IX. Συνυπευθυνότητα, λόγοι µείωσης ή άρσης της ευθύνης, παραγραφή.Άλλα θέµατα αστικής ευθύνης 667

Χ. Η εφαρµογή των οργανωτικών διατάξεων του Ν. 2251/1994 στην ευθύνητου παρέχοντος υπηρεσίες 668

Άρθρα 9, 9α-9θΔιαφήμιση – Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές 669

Εισαγωγικές παρατηρήσεις 688

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ – ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Α. Η έννοια του όρου «διαφήµιση» κατά το άρθρο 9 Ν. 2251/1994 697

Β. Η συγκριτική διαφήµιση 698

Ι. Γενικές παρατηρήσεις 698

ΙΙ. Είδη συγκριτικής διαφήµισης 700

ΙΙΙ. Η έννοια της συγκριτικής διαφήµισης σύµφωνα µε το άρθρο 9 παρ. 2 Ν. 2251/1994 701

IV. Οι προϋποθέσεις του επιτρεπτού της συγκριτικής διαφήµισης 702

V. Συγκριτική διαφήµιση που αναφέρεται σε ειδικές προσφορές 706

VI. Οι συγκριτικές δοκιµές 707

Γ. Άµεση και συμπεριφορική διαφήµιση 707

I. Γενικές παρατηρήσεις 707

II. Οι ρυθµίσεις του Ν. 2251/1994 για τη «µη ζητηθείσα (ηλεκτρονική) επικοινωνία» 715

Δ. Οι χρονικοί περιορισµοί των τηλεοπτικών διαφηµίσεωνπαιδικών παιχνιδιών 721

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ – ΑΘΕΜΙΤΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Α. Η οδηγία για τις αθέµιτες εµπορικές πρακτικές – Κάποιες σκέψεις 723

Β. Η οδηγία (ΕΕ) 2019/2161 υπό το πρίσμα του εκσυγχρονισμούτου καταναλωτικού κεκτημένου για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές 726

Γ. Οι αθέµιτες εµπορικές πρακτικές στην ελληνική νοµοθεσία 730

Ι. Πεδίο εφαρµογής των ρυθµίσεων για τις αθέµιτες εµπορικές πρακτικές 731

α. Το υποκειμενικό πεδίο εφαρμογής των διατάξεων 731

β. Το αντικειμενικό πεδίο εφαρμογής των διατάξεων 735

1. Η έννοια «εµπορική πρακτική» 735

2. Η εφαρµογή των διατάξεων του νόµου πριν, κατά τη διάρκεια και µετά τη συναλλαγή 738

3. Εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρµογής του νόµου 739

4. Η σχέση των ρυθµίσεων για τις αθέµιτες εµπορικές πρακτικές µε τη σχετικήενωσιακή νοµοθεσία 741

5. Η εξαίρεση των κανόνων δικαίου που σχετίζονται µε την «καλαισθησία και ευπρέπεια» 741

ΙΙ. «Η µεγάλη γενική ρήτρα» 743

1. Οι αθέµιτες εµπορικές πρακτικές σύµφωνα µε το άρθρο 5 της οδηγίας 743

2. Η απαγόρευση αθέµιτων εµπορικών πρακτικών στο πλαίσιο του Ν. 2251/1994 745

ΙΙΙ. Η έννοια του «µέσου καταναλωτή» 753

1. Η ειδική προστασία ευάλωτων οµάδων καταναλωτών και η ανάγκηεπαναπροσδιορισμού αυτών στο ψηφιακό περιβάλλον 756

IV. Οι «µικρές γενικές ρήτρες» 758

1. Γενικές παρατηρήσεις 758

2. Παραπλανητικές εµπορικές πρακτικές 759

V. Επιθετικές εµπορικές πρακτικές 789

1. Οι περιπτώσεις των ‘per se’ απαγορευµένων επιθετικώνεµπορικών πρακτικών 793

VI. Οι προβλεπόµενες κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης των άρθρων 9γ έως 9η 794

1. Τα ένδικα βοηθήματα / Η ενεργητική νομιμοποίηση του μεμονωμένουκαταναλωτή / Τα παθητικώς νομιμοποιούμενα πρόσωπα 794

2. Η επανορθωτική δήλωση 799

3. Το βάρος απόδειξης 799

4. Έλεγχος από ιδιοκτήτες κωδίκων συµπεριφοράς 800

Άρθρα 10α-10ιηΕνώσεις καταναλωτών – Νομιμοποιούμενοι φορείς – Αντιπροσωπευτικέςαγωγές για την προστασία των συλλογικών συμφερόντωντων καταναλωτών 801

Α. Εισαγωγικά 819

Ι. Η οδηγία (ΕΕ) 2020/1828 για τις αντιπροσωπευτικές αγωγές 819

ΙΙ. Ενσωμάτωση της οδηγίας (ΕΕ)2020/1828 στην ελληνική νομοθεσία 823

Β. Eνώσεις καταναλωτών 824

Ι. Προϋποθέσεις σύστασης -Μητρώο Ενώσεων Καταναλωτών- Οργάνωση 824

ΙΙ. Σκοπός των ενώσεων καταναλωτών – αρμοδιότητες – υποχρεώσεις- απαγορεύσεις – πόροι 826

1. Σκοπός των ενώσεων καταναλωτών – αρμοδιότητες 826

2. Υποχρεώσεις των ενώσεων καταναλωτών 827

3. Περιορισμοί κατά τη λειτουργία των ενώσεων καταναλωτών – Απαγορεύσεις 828

4. Πόροι των ενώσεων καταναλωτών 828

Γ. Φορείς νομιμοποιούμενοι για την άσκηση αντιπροσωπευτικών αγωγών 829

Ι. Εισαγωγικά 829

ΙΙ. Νομιμοποίηση των ενώσεων καταναλωτών για την άσκηση εγχώριωνκαι διασυνοριακών αντιπροσωπευτικών αγωγών 830

1. Προϋποθέσεις-Κριτήρια 830

2. Υποχρεώσεις της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου για κοινοποιήσειςστην Επιτροπή της ΕΕ 831

3. Αξιολόγηση των νομιμοποιούμενων φορέων – αρμόδια επιτροπή 831

4. Δυνατότητες αμφισβήτησης ως προς τη νομιμοποίηση ενός φορέα -Σημεία επαφής 832

Δ. Άσκηση αντιπροσωπευτικών αγωγών 833

I. Η υποβολή αιτήσεως παροχής δικαστικής προστασίας από τις ενώσεις καταναλωτών 833

ΙΙ. Η θεμελίωση του αιτήματος της αντιπροσωπευτικής αγωγής του άρθρου 10ι 839

ΙΙΙ. Διαδικασία εκδικάσεως της αντιπροσωπευτικής αγωγής 840

IV. Το περιεχόµενο της δικαστικής αποφάσεως επί της αντιπροσωπευτικής αγωγήςτου άρθρου 10ια 842

V. Η ισχύς της αποφάσεως επί της αντιπροσωπευτικής αγωγής 842

Ε. Χρηματοδότηση για την άσκηση αντιπροσωπευτικών αγωγών – Κατανομή δικαστικών εξόδων – Ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού 853

Ι. Εισαγωγικά – Απαγόρευση χρηματοδότησης για την άσκηση αντιπροσωπευτικώναγωγών 853

ΙΙ. Κάλυψη των δικαστικών εξόδων των αντιπροσωπευτικών αγωγών για λήψη μέτρωνεπανόρθωσης και/ή αποκατάστασης 854

ΙΙΙ. Ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τις αντιπροσωπευτικές αγωγές 854

IV. Εθνικές ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων – Υποχρεώσεις της Γενικής ΓραμματείαςΕμπορίου 855

ΣΤ. Παράρτημα ΙΙ του Ν. 2251/94 856

Άρθρο 11Φιλικός διακανονισμός καταναλωτικών διαφορών 859

ΥΑ 70330/2015Εναλλακτική – Ηλεκτρονική επίλυση καταναλωτικών διαφορών 861

Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 877

Β. Η ανάγκη εισαγωγής της εναλλακτικής επίλυσης καταναλωτικών διαφορών 879

Γ. Η εναλλακτική επίλυση καταναλωτικών διαφορών στην ευρωπαϊκήέννοµη τάξη 881

Δ. Η οδηγία 2013/11/ΕΕ 882

Ε. Ο κανονισµός 524/2013 για την ηλεκτρονική επίλυση καταναλωτικώνδιαφορών (ΗΕΚΔ) 887

ΣΤ. Οι ρυθµίσεις της ΥΑ 70330/2015 892

Ι. Πεδίο εφαρµογής – Προβλεπόµενες εξαιρέσεις 892

ΙΙ. Νοµική φύση – Σύνθεση ΕΕΔ 901

ΙΙΙ. Αρχές – εγγυήσεις λειτουργίας φορέων ΕΕΔ 903

IV. Υποχρεώσεις φορέων ΕΕΔ 906

Ζ. Ο Συνήγορος του Καταναλωτή 907

Ι. Η ίδρυση και η αποστολή 908

1. Η σύσταση 908

2. Η ανεξαρτησία 909

3. Η εκλογή και η θητεία 910

ΙΙ. Οι αρµοδιότητες 912

1. Η καταναλωτική διαφορά 912

2. Πορίσματα-Συστάσεις 915

3. Η διαδικασία της έρευνας 921

4. Η συνεργασία του Συνηγόρου µε άλλους φορείς 922

5. Οι ειδικοί επιστήµονες και η γραµµατεία – Υπηρεσιακά ζητήματα 922

6. Ο τίτλος της Αρχής 923

7. Ο Κώδικας Καταναλωτικής Δεοντολογίας 923

8. Ο Κανονισµός Εσωτερικής Λειτουργίας 926

Η. Μεσολαβητής Τραπεζικών – Επενδυτικών Υπηρεσιών 927

Θ. Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή (Ευρωπαϊκό Εξωδικαστικό Δίκτυο) 928

Ι. Συµπερασµατικές παρατηρήσεις 929

Άρθρα 12-13Εθνικό Συμβούλιο Καταναλωτή και Αγοράς – Εκπροσώπησητων καταναλωτών 931

Α. Το Εθνικό Συµβούλιο Καταναλωτή και Αγοράς (άρθρο 12) 934

Ι. Συγκρότηση του Ε.Σ.Κ.Α. 934

ΙΙ. Αρµοδιότητες – Λειτουργία του Ε.Σ.Κ.Α. 935

ΙΙΙ. Τελικές παρατηρήσεις 936

Β. Εκπροσώπηση των ενώσεων καταναλωτών σε εθνικά και διεθνήσυλλογικά όργανα (άρθρο 13) 938

Άρθρο 13αΚυρώσεις 939

Α. Εισαγωγή 943

Ι. Γενικές παρατηρήσεις 943

ΙΙ. To ζήτημα της διοικητικής «επιβολής» του δικαίου προστασίας του καταναλωτή 946

ΙΙΙ. Η θέση της ρύθµισης στο σύστηµα του Ν. 2251/1994 και στο δίκαιο προστασίας καταναλωτή εν ευρεία εννοία 949

Β. Η υποχρέωση των προµηθευτών να απαντούν σε καταγγελίεςκαταναλωτών (παρ. 1) 954

Γ. Διοικητικά µέτρα και διοικητικές κυρώσεις κατά προµηθευτώνγια την παραβίαση επιµέρους διατάξεων του Ν. 2251/1994 (παρ. 2) 957

Ι. Γενικά 957

ΙΙ. Σύσταση για συµµόρφωση, παύση της προσβολής & παράλειψη στο µέλλον 958

ΙΙΙ. Τα χρηµατικά πρόστιµα και η επιμέτρησή τους 960

IV. H δηµοσιοποίηση των κυρώσεων 968

V. Διοικητικές κυρώσεις προβλεπόµενες από άλλες διατάξεις 969

Δ. Αρµόδια όργανα για την λήψη διοικητικών µέτρων και την επιβολήκυρώσεων – Έννοµη Προστασία 973

Ι. Αρµόδια όργανα για την λήψη µέτρων και την επιβολή κυρώσεων σύµφωναµε την παρ. 2 973

ΙΙ. Έννοµη προστασία 975

Άρθρο 13βΔιαχείριση αναφορών, καταγγελιών και ερωτημάτων καταναλωτών 978

Α. Εισαγωγή 979

Β. Διαχείριση αναφορών, καταγγελιών και ερωτημάτων 980

Άρθρο 13γΕξουσίες έρευνας Διεύθυνσης Προστασίας Καταναλωτή 984

Άρθρο 13δΠροσωρινά μέτρα 990

Άρθρο 13εΕιδικά διοικητικά μέτρα και κυρώσεις 994

Άρθρο 13στΠαραγραφή 997

Άρθρο 13ζΑρχή Οργάνωσης, Εποπτείας και Συντονισμού των οικονομικώνδραστηριοτήτων στο πεδίο προστασίας του καταναλωτή 1003

Άρθρο 13ηΑρχές Εφαρμογής Εποπτείας και Διαχείρισης των οικονομικώνδραστηριοτήτων στο πεδίο προστασίας του καταναλωτή 1004

Άρθρο 13θΑρμοδιότητα ελεγκτικών υπηρεσιών περιφερειών 1005

Άρθρο 14Εξουσιοδοτικές, μεταβατικές, τελικές και καταργούμενες διατάξεις 1009

Α. Εισαγωγικά 1015

Β. Καταργούµενες διατάξεις (παρ. 1) 1015

Γ. Aναφορά στο N. 146/1914 για τον αθέµιτο ανταγωνισµό (παρ. 2) 1016

Δ. Κωδικοποίηση του Ν. 2251/1994 και των συναφών νομοθετικών κειμένωνπερί προστασίας του καταναλωτή (παρ. 3) 1016

Ε. Προσαρµογή της ελληνικής νοµοθεσίας προς το δίκαιο της ΕυρωπαϊκήςΈνωσης (παρ. 4) 1016

ΣΤ. Εξουσιοδοτικές διατάξεις του άρθρου 14 (παρ. 4α ως 4ιγ) 1017

Ζ. Ρήτρα επικουρικότητας (παρ. 5) 1019

Η. Εφαρμογή άτυπων κανόνων συμπεριφοράς – Άτυπα όργαναεπίλυσης διαφορών (παρ. 6) 1019

Θ. Kαθορισμός και εξειδίκευση απαιτήσεων ασφάλειαςκαι επισήμανσης προϊόντων (παρ. 7) 1019

Ι. Συγκρότηση επιτροπών εμπειρογνωμόνων (παρ. 8) 1020

ΙΑ. Καταναλωτικές συµβάσεις µε επιχειρήσεις αδυνατίσµατοςκαι γυµναστηρίων (παρ. 9) 1021

ΙΒ. Προστασία των καταναλωτών σχετικά µε το εφαρµοστέο δίκαιο (παρ. 10) 1022

ΙΓ. Το ακατάσχετο της µοναδικής κατοικίας του καταναλωτή (παρ. 11) 1025

ΙΔ. Προσθήκη παραγράφων 12 και 13 στο άρθρο 14 1032

Έναρξη ισχύος του τροποποιημένου N. 2251/1994 και μεταβατική διάταξητου άρθρου 103 του N. 5019/2023 1032

ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΟΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1037

Α. Οι ρυθμίσεις του νέου ΠΚ (Ν. 4619/2019, και 4855/2021) 1038

Β. Οι ειδικοί ποινικοί νόµοι 1042

1. Νοθεία τροφίμων 1042

Γ. Eιδικά ζητήµατα ουσιαστικού ποινικού και δικονοµικού δικαίου 1045

I. Αυτουργία-Συµµετοχή 1045

II. Συρροές 1047

III. Καθ’ ύλην αρµοδιότητα 1048

IV. Πολιτική αγωγή-υποστήριξη της κατηγορίας 1048

ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΩΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1051

Α. Εισαγωγή 1053

Β. Ο επενδυτής ως καταναλωτής 1055

I. Διάκριση των εννοιών 1055

II. Η αποδοχή επενδυτικών υπηρεσιών και οι νέοι ορισµοί για τον καταναλωτή 1057

ΙΙΙ. Ο επενδυτής ως καταναλωτής στην ενωσιακή νοµολογία 1059

IV. O επενδυτής ως καταναλωτής στην ελληνική νοµολογία 1062

V. Η ανοµοιοµορφία των επενδυτικών υπηρεσιών και των επενδυτών 1067

Γ. Η σηµασία της διάκρισης σε ιδιώτες και επαγγελµατίες επενδυτές 1069

I. Οι θεσµικοί ή επαγγελµατίες επενδυτές 1069

ΙΙ. Η διάκριση των επενδυτών στους κανόνες συµπεριφοράς 1070

1. Κατάταξη των επενδυτών 1070

2. Συνέπειες της κατάταξης 1071

3. Μεταβολή κατάταξης 1073

ΙΙΙ. Η διάκριση των επενδυτών στους κανόνες αποζηµίωσης 1074

IV. Η διάκριση των επενδυτών κατά τη διενέργεια δηµοσίων προσφορών 1074

Δ. Η προστασία των επενδυτών ως καταναλωτών µε βάση διακρίσειςτου δικαίου κεφαλαιαγοράς 1078

Ι. Υποκείµενα προστασίας 1078

ΙΙ. Μέσα προστασίας 1079

ΙΙΙ. Συρροή µε ενδοσυµβατική ή αδικοπρακτική ευθύνη 1082

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΗ ΩΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1091

Α. Γενικά χαρακτηριστικά του δικαίου της καταναλωτικήςκαι της στεγαστικής πίστης 1096

Ι. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 1096

ΙΙ. Οι πηγές του δικαίου της καταναλωτικής και στεγαστικής πίστης -Συνολική θεώρηση 1097

ΙΙΙ. Προσωπικό και αντικειµενικό πεδίο εφαρµογής 1102

1. Προσωπικό πεδίο εφαρµογής 1102

2. Αντικειµενικό πεδίο εφαρµογής 1104

Β. Οι διατάξεις για την πληροφόρηση 1110

Ι. Η πληροφόρηση που πρέπει να παρέχεται στον καταναλωτή στο πλαίσιοτης σύµβασης πίστωσης και ιδίως η προσυµβατική πληροφόρηση 1110

1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 1110

2. Χρονικό σημείο παροχής της προσυμβατικής πληροφόρησης και πληροφόρησηκατά τη διαφήμιση πιστώσεων 1112

ΙΙ. Περιεχόµενο της προσυµβατικής πληροφόρησης 1114

ΙΙΙ. Η παροχή πληροφόρησης κατά τη διάρκεια της σύµβασης πίστωσης 1120

IV. Τα όρια της παρεχόµενης πληροφόρησης 1121

Γ. Διατάξεις για τα δικαιώµατα του καταναλωτή που απορρέουναπό τη σύµβαση πίστωσης 1122

I. Η καθιέρωση δικαιώµατος υπαναχώρησης και περιόδου µελέτης 1122

II. Η καθιέρωση δικαιώµατος πρόωρης εξόφλησης 1124

Δ. Ειδικά θέµατα 1127

I. Οι συνδεδεµένες συµβάσεις πίστωσης στο πλαίσιοτης καταναλωτικής πίστης 1127

1. Η έννοια της συνδεδεµένης σύµβασης πίστωσης 1127

2. Το περιεχόµενο της καθιερούµενης ρύθµισης 1128

II. Τα δάνεια σε ξένο νόµισµα στο πλαίσιο της στεγαστικής πίστης 1130

1. Τα χαρακτηριστικά των δανείων σε ξένο νόµισµα 1130

2. Η ρύθµιση των δανείων σε ξένο νόµισµα στο πλαίσιο της στεγαστικής πίστης 1132

Ε. Η πρόληψη της υπερχρέωσης 1133

I. Η υποχρέωση αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας του καταναλωτή 1133

1. Καταναλωτική πίστη 1133

2. Στεγαστική πίστη 1136

II. Οι συνέπειες της αξιολόγησης 1137

1. Καταναλωτική πίστη 1137

2. Στεγαστική πίστη 1140

ΣΤ. Καινοτόμες διατάξεις της πρότασης οδηγίας σχετικά με την καταναλωτικήπίστη 1141

I. Πρακτικές δέσμευσης και ομαδοποίησης και παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών 1141

ΙI. Υποχρεώσεις επαγγελματικής δεοντολογίας και απαιτήσεις γνώσεων 1142

ΙIΙ. Υποχρεώσεις στήριξης των καταναλωτών που αντιμετωπίζουν δυσκολίεςκαι εκχώρηση απαιτήσεων 1143

Ζ. Καταληκτικές παρατηρήσεις 1146

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΒΑΤΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΩΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1147

Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 1150

Ι. Το θεσμικό πλαίσιο των αεροπορικών μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση 1150

ΙΙ. Οι συνέπειες της απελευθέρωσης των αεροπορικών μεταφορών και η προστασίατου επιβάτη 1153

Β. Η έννοια του «επιβάτη» αεροπορικών μεταφορών 1155

Ι. Κατάρτιση της σύμβασης. Συμβαλλόμενα μέρη 1155

ΙΙ. Ο επιβάτης ως αποδέκτης αεροπορικών υπηρεσιών 1157

ΙΙΙ. Η συμβολή των «Γενικών Όρων Μεταφοράς» (ΓΟΜ) 1158

Γ. Ρυθμιζόμενες καταστάσεις και πρακτικές των αερομεταφορέωνγια την προστασία του επιβάτη (κανονισμός (ΕΚ) 261/2004) 1160

Ι. Γενικές παρατηρήσεις 1160

ΙΙ. Η πρακτική των υπεράριθμων κρατήσεων. Άρνηση επιβίβασης παρά τη θέλησητων επιβατών 1164

1. Γενικά 1164

2. Δικαιώματα επιβατών 1165

ΙΙΙ. Ματαίωση πτήσης 1166

1. Γενικά 1166

2. Δικαιώματα επιβατών 1167

3. Ευθύνη του αερομεταφορέα – Λόγοι απαλλαγής 1168

IV. Καθυστέρηση πτήσης 1169

1. Γενικά 1169

2. Δικαιώματα επιβατών 1169

V. Αλλαγή θέσης σε επιβάτη 1170

VI. Ενημέρωση του επιβάτη 1170

VII. Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) 261/2004 1171

Δ. Υποχρεώσεις του αερομεταφορέα έναντι του επιβάτη 1172

Ι. Κύρια υποχρέωση. Εκτέλεση μεταφορικού έργου 1172

ΙΙ. Υποχρέωση πληροφόρησης 1173

ΙΙΙ. Υποχρέωση προκαταβολής 1174

Ε. Σύσταση κοινοτικού καταλόγου αερομεταφορέων των οποίωνη λειτουργία απαγορεύεται στην Κοινότητα – Ενημέρωση για την ταυτότητατου πραγματικού μεταφορέα [κανονισμός (ΕΚ) 2111/2005] 1175

Ι. Σκοπός – Αντικείμενο ρύθμισης 1175

ΙΙ. Σύσταση «Κοινοτικού Καταλόγου» 1175

ΙΙΙ. Υποχρέωση πληροφόρησης του επιβάτη για την ταυτότηταπραγματικού μεταφορέα 1176

ΣΤ. Δικαιώματα επιβατών με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότηταόταν ταξιδεύουν αεροπορικώς – Κανονισμός (ΕΚ) 1107/2006 1177

Ζ. Η ευθύνη του διεθνούς αεροπορικού μεταφορέα επιβατών κατάτο σύστημα ευθύνης της Σύμβασης Μόντρεαλ 1177

Ι. Ευθύνη του αεροπορικού μεταφορέα για θάνατο ή τραυματισμό επιβατών 1177

ΙΙ. Ευθύνη του αεροπορικού μεταφορέα για ζημίες σε αποσκευές (καταστροφή,απώλεια, βλάβη) 1179

ΙΙΙ. Ευθύνη για καθυστέρηση επιβατών και αποσκευών 1180

Η. Πρόταση τροποποίησης του κανονισμού 2027/1997 «για την ευθύνητου αερομεταφορέα σε περίπτωση ατυχήματος», όπως τροποποιήθηκεαπό τον Καν. (ΕΚ) 889/2002 1181

Θ. Ανακοίνωση της Επιτροπής με ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμέςσχετικά με τον κανονισμό 261/2004 και τον κανονισμό ΕΚ 2027/1997(τροπ. 889/2002) 1182

I. Στρατηγική για τις αερομεταφορές στην Ευρώπη (2016/C214/04) 1182

II. Οι ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές 1182

1. Έννοια «πτήσης» (άρθρο 3 παρ. 1 στ.α. Κ) 1182

2. Αποζημίωση και/ή παροχή βοήθειας σε τρίτη χώρα 1182

3. Πεδίο εφαρμογής 1183

4. Δικαιώματα επιβατών 1183

III. Σχετικά με την ευθύνη του αερομεταφορέα κατά τη Σύμβαση του Μόντρεαλκαι με τον κανονισμό 2027/1997, όπως τροποποιήθηκε με τον Καν. 889/2002 1186

ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ 1187

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 1207